Duygu, düşünce ve davranışların çoğunlukla inişli çıkışlı olduğu bir ruh halidir. Benlik algısında yaşanan karmaşalar ve kişilerarası yaşanan sağlıksız iletişimlerin görüldüğü bir kişilik bozukluğudur. Tipik olarak ergenlik döneminde başlar ve durağan olmayan bir benlik algısı vardır.
Dürtüsellik:
Zayıf bir dürtü kontrolünde sahiptiler. Bu yüzden ani yaşanan stres sonucunda gerçeklik bağının kesildiği zamanlar yaşanabilir. Kumar oynamak, madde kullanımı, tıkınırcasına yemek yeme, aldatma, güvenli olmayan bir cinsel ilişki gibi durumlar yaşanarak kişinin hayatına zarar verici hamleler yapmaktadır.
Korkular:
Borderline kişilik bozukluğuna sahip kişilerde yoğun bir korku hali hakimdir. Başlıca olarak terkedilme duygusu en yaygın olanıdır. Bu bireyler terkedilmeyi veya reddedilmeyi kaçınılmaz bulurlar ve yoğun bir korku duygusu yaşarlar bu yüzden bu tür bir durumu yaşamamak için her şeyi yapmaya hazır olurlar.
Duygusal Çöküşler:
Bu bireylerde yoğun bir suçluluk duygusu ve depresyon hali hakimdir. Aynı şekilde utanç ve endişe de bunları beraberinde getirmektedir.
Kendine Zarar Verme:
Borderline bozukluğunda genellikle, yoğun duygusal sıkıntılar ve terk edilme korkusuna verilen tepkiler ile ortaya çıkar. Bu duygular sonucunda bireyler öfke, boşluk hissi, duygusal acıyı azaltma hissi oluşur. Bununla birlikte tekrar eden, kendine zarar verme davranışları ve intihar eğilimleri artış gösterir.
Kimlik Problemleri:
Borderline kişilik bozukluğunda kimlik problemleri sık görülür. Birey, kim olduğu ve hayattan ne istediği konusunda kararsızdır. Değerleri, hedefleri ve kendine bakışı zamanla değişebilir. Bazen kendini çok değersiz, bazen ise olduğundan daha güçlü hissedebilir.
Öfke Sorunları:
Borderline bireylerde sık sık öfke problemleri görülür. Zaman zaman birisini överken bazenleri de alaycı ve yerici davranışlar sergileyebilir.
Öncelikle herkese borderline kişilik bozukluğu diyemeyiz. Bu ruh sağlığı uzmanı tarafından tanımlanmış birçok belirtinin bir arada olması gereken bir bozukluktur ancak genel itibari ile insanlarda inişlerin çıkışların ve borderline kişilik bozuklukları örüntüsüne yakın olmanın da hayatta işlevselliği etkileyen çok önemli noktaları vardır. Bunun içine kendimizi daha siyah ve beyaza yakın hissediyorsanız. Bu ilişikilerde, sosyal hayatınızda, herhangi bir kavramda olabilir daha griye gelmek için özellikle şema terapi çalışmak anlamlıdır. Şemalar ebeveynlerimizden aldığımız yetiştilirme tarzımızdan ve bize yetiştiren kişilerden aldığımız örüntülerin hayatımızda bulma ve sergilemedir. İlişiklerimizi benzer bulma, bitirememe, ayrılamama, işimizi ve mentalimizi ona göre yoğurma. Maalesef bunlar olumsuz döngülerdir. Bunları bilmek, burdaki sınırlı yapıya gitmeyi törpüleyecektir böylece bir Şema Terapi ile çalışan ilgili bir ruh sağlığı uzmanına gidilmesi anlamlıdır. Bunun yanı sıra çevresel etmenler, bilişsel olarak yaklaşım, bazı noktalarda Kabul ve Kararlılık Terapisi ile yaklaşım yani bütüncül terapide oldukça önemli bir süreçtir. Merkezimizde özellikle kişilikler boyutunda oldukça sık çalışmalar yapmaktayız buna Şema Terapi, Bilişsel Davranış Terapi ve Kabul ve Kararlılık yaklaşımıyla beraber süreçler dahildir. Bu noktada kendinizi daha iyi anlayabilecek bir uzmana gitmeniz faydalı olacaktır.
M. Berk KARAOĞLU
Klinik Psikolog- Aile Danışmanı